Channel - Studium Generale
Openbare lezingen voor een ruim publiek
7/13/2017 11:17:33 AM

Channel Videos

Eend of konijn, een misverstand met vergaande gevolgen: een iconografische benadering.
Van nature uit denkt de mens in beelden, al ligt binnen het gangbare onderwijssysteem paradoxaal genoeg de nadruk op het woord en het leren gebruiken en ontleden van taal. Het beeld vertrouwen we nog steeds niet helemaal als het om cognitieve communicatie gaat. We sukkelen bij het ineenzetten van een Ikeakastje en luisteren eerder naar onze TomTom dan ernaar te kijken. Toch zijn beelden alomtegenwoordig in onze huidige maatschappij, in die mate zelfs dat mensen verzadigd zijn. We worden voortdurend geconfronteerd met reclamebeelden, videoclips en visuele trash en gaan op die manier deels voorbij aan de complexe betekenis van beelden. Het wordt hoog tijd dat we iets doen aan onze visuele ongeletterdheid. Een historisch inzicht in onze omgang met beelden en enige notie van iconologie zijn daarbij een uitstekende introductie.
dr. Paul Huvenne
10/14/2013 5:20:00 PM
View

Archeologie en Wetenschappen. De rijkdom van interdisciplinariteit. Een 'case study': Sagalassos
Prof. dr. em. Marc Waelkens, De naam van archeoloog Marc Waelkens (°1948) is onlosmakelijk verbonden met die van de antieke stad Sagalassos in Turkije. Spectaculaire vondsten en inzichten leverden hem en zijn interdisciplinaire ploeg internationale erkenning op.
10/6/2014 5:30:00 PM
View

Atoomenergie, deelgenoot in een duurzame energievoorziening?
prof Aviel Verbruggen
6/12/2012 1:21:00 PM
View

Beeldvorming in media en maatschappelijk debat
Prof Pieter Maeseele
6/14/2012 6:21:00 AM
View

Co.innovatie, het antwoord voor verdere groei van de havenindustrie_12/11/2017
Christa Sys, UA
12/11/2017 6:30:00 PM
View

Cocaine is running through my brain! Over roes en andere psycho-vrolica_11/21/2016
dr. Geert Dom
11/21/2016 6:30:00 PM
View

De ambtenaar: hoeksteen van de democratie?
Prof. dr. Wouter Van Dooren, Wouter Van Dooren (°1977) is professor bestuurskunde aan het departement politieke wetenschappen van de Universiteit Antwerpen en de Antwerp Management School. Hij studeerde politieke wetenschappen aan de KULeuven en doctoreerde in de bestuurskunde aan dezelfde instelling. Sinds 2007 is hij verbonden aan de Onderzoeksgroep Management & Bestuur van de Universiteit Antwerpen. Zijn onderzoek handelt voornamelijk over de effecten van prestatie-indicatoren in de publieke sector, publieke verantwoording en participatie in beleid. Hij adviseert verschillende overheden over hun bestuurlijke organisatie. In 2007 werkte hij voor de OECD in Parijs. Sinds 2008 is hij lid van de Vlaamse strategische adviesraad van het beleidsdomein bestuurszaken. Hij is hoofdredacteur van het Vlaams Tijdschrift voor Overheidsmanagement.
10/27/2014 6:30:00 PM
View

De economie en filosofie van het geluk
prof. dr. Toon Vandevelde, Antoon Vandevelde studeerde economie en filosofie aan de KU Leuven en is als gewoon hoogleraar verbonden aan het Centrum voor Economie en Ethiek en het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van deze universiteit. Tussen 2006 en 2013 was hij decaan van het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de KU Leuven. Voorheen doceerde hij lange tijd aan de Universiteit Antwerpen en aan de Erasmusuniversiteit van Rotterdam.
10/24/2016 5:30:00 PM
View

De kracht van het geschreven woord
Prof. dr. Jan-Hendrik Bakker, Dr. Jan-Hendrik Bakker (1953) is filosoof, schrijver, docent en journalist. Zijn proefschrift ging over de rol en de vorm van de literaire verbeelding in de westerse cultuurgeschiedenis (Tijd van lezen, Transformaties van de literaire ruimte, 1999). Hij schreef vele artikelen over media en literatuur, was criticus en publiceerde Toewijding (2003) waarin hij verleden en toekomst van het literair humanisme beschrijft. Ook houdt hij zich bezig met stedelijke problematiek. In 2007 kreeg hij de Jan Hanlo Essay Prijs Klein. Hij is voorts vaak op de stadsakkers van zijn geboorteplaats Vlaardingen te vinden en houdt veel van muziek.
11/3/2014 6:30:00 PM
View

De kunst van het tellen
Prof. dr. Paul Levrie, Paul Levrie (°1959, links op de foto) geeft wiskunde aan de faculteit Toegepaste Ingenieurswetenschappen van de Universiteit Antwerpen. In 1987 doctoreerde hij als wiskundige aan het departement Computerwetenschappen (afdeling numerieke analyse) van de KU Leuven waar hij nog steeds deeltijds werkt als onderzoeker. Sinds 1988 geeft hij in Antwerpen les aan industrieel ingenieurs in spe, eerst aan de KIHA, dan aan de Karel de Grote-Hogeschool, en nu dus aan de Universiteit Antwerpen. Paul Levrie is in het bijzonder geboeid door de didactiek en de geschiedenis van de wiskunde. Hij is tevens redacteur van Pythagoras, het Nederlands wiskundetijdschrift voor jongeren.
11/24/2014 6:25:00 PM
View

De neurobiologie van het geluk
prof. dr. Peter De Deyn, Nadat hij in 1982 zijn studie Geneeskunde aan de Vrije Universiteit van Brussel had afgerond, begon Peter De Deyn zijn loopbaan in de neurologie aan het Instituut Born-Bunge, een onderzoeksgemeenschap verbonden met de Universiteit Antwerpen. Hij specialiseerde zich in klinische neurologie, neurochemie en neurofarmacologie. In 1989 werd hij departementshoofd Neurochemie en Gedrag aan de Universiteit Antwerpen en in 1990 Hoofd van het Departement Neurologie aan het ZNA Middelheim ziekenhuis. In 1994 werd hij hoogleraar Proefdierkunde, Gedragsfysiologie en Neurologie en sinds 1 oktober 2005 is hij Wetenschappelijk Directeur van het Instituut Born-Bunge aan de Universiteit Antwerpen. Peter De Deyn is voorzitter van het Ethisch Comité Ziekenhuis Netwerk Antwerpen en de Commissie Medische Ethiek Proefdieren van de Universiteit Antwerpen. Hij is wetenschappelijk directeur van het Alzheimer Centrum van het UMCG te Groningen in Nederland.
11/7/2016 6:30:00 PM
View

De opkomst en neergang van markteconomiën_11/27/2017
Bas Van Bavel
11/27/2017 6:30:00 PM
View

De Russische Revolutie: kroniek van een aangekondigde omwenteling?_12/4/2017
Wim Coudenys
12/4/2017 6:30:00 PM
View

De stad in het beeldverhaal
In de lezing beklemtoont Jan Baetens dat de strip meer is dan de neutrale of passieve "drager" van een visie op de stad. Het medium strip is integendeel onlosmakelijk verbonden met het thema en vooral de vorm die we stad noemen. Om dit uit te werken, gaat deze lezing dieper in op de strip als medium (Stanley Cavell), maar ook als "cultural form" (Williams) en de plaats van de strip binnen de "culturele reeks" (André Gaudreault). Daarnaast komt natuurlijk ook de cultuurhistorische context aan bod, met speciale aandacht voor de periode van het interbellum, meer bepaald de manier waarop de Amerikaanse stad wordt gepercipieerd vanuit een traditioneel Europees standpunt. De voorbeelden die aan bod zullen komen zullen sterk Belgisch getint zijn (Masereel, Hergé, Peeters & Schuiten), maar ook enkele Amerikaanse auteurs zullen, zeker voor de oudere periodes, besproken worden.
Prof. dr. Jan Baetens
11/5/2012 6:20:00 PM
View

De tweede quantumrevolutie_11/6/2017
Julia Cramer
11/6/2017 6:30:00 PM
View

Duizelingwekkend evenwicht bij astronauten en patiënten
prof. dr. Floris Wuyts, Floris Wuyts (fysicus) is gewoon hoogleraar aan de Universiteit Antwerpen waar hij onder meer Medische Fysica doceert. Aan de Universiteit Gent doceert Wuyts het vak Vestibulologie aan de opleiding Audiologie en in King’s College in London doceert hij in de opleiding Space Physiology.
11/28/2016 6:30:00 PM
View

Duurzame steden: van materialen en energie naar stedelijke complexiteit, en terug_11/23/2015
Het bereiken van stedelijke duurzaamheid en de daarbij horende omslag naar een lage koolstofeconomie stellen ons voor belangrijke maatschappelijke uitdagingen. Ondertussen gebeurt er heel wat op het terrein, maar is dat voldoende om de doelstellingen omtrent klimaat en milieu tijdig te halen? Kunnen we in verband daarmee het containerbegrip ‘stedelijke duurzaamheid’ uiteenrafelen in heldere en concrete randvoorwaarden? En wat is de relatie tussen de ecologische uitdagingen en de noodzakelijke veranderingen in ons socio-economisch bestel? Deze lezing reikt hiervoor een aantal handvaten aan, en bespreekt ook de belangrijkste tranisitie-bottlenecks waar we momenteel mee geconfronteerd worden. Daarbij ligt de focus op vraagstukken van energie en klimaatmitigatie en –adaptatie.
Dr. Han Vandevyvere, Han Vandevyvere is senior onderzoeker en projectverantwoordelijke bij de onderzoekseenheid Smart Energy & Built Environment van VITO, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek. De focus van zijn werk ligt op de energietransitie van de gebouwde omgeving. Gedurende 15 jaar combineerde hij een deeltijdse academische opdracht aan de KU Leuven met de architectuurpraktijk, wat hem toeliet de relatie te bestuderen tussen ontwerptheorie en bouwen in de praktijk. Hiervan vertrekkend verplaatste hij zijn focus naar onderzoek over de duurzaamheid van de gebouwde omgeving. Van 2006 tot 2013 doceerde hij duurzame bouwtechnieken en duurzame stedelijke ontwikkeling aan de ingenieursfaculteit van de KU Leuven. In 2007 verkreeg hij een voltijdse aanstelling voor het maken van een doctoraat over duurzame stedenbouw, dat hij in 2010 voltooide.
11/23/2015 6:25:00 PM
View

Elementaire deeltjes van de architectuur
Prof. dr. Lara Schrijver, Lara Schrijver is Hoogleraar Architectuurtheorie aan de Faculteit Ontwerpwetenschappen, Universiteit Antwerpen, en DAAD gastprofessor aan de Dessau Institute of Architecture. Zij is opgeleid aan Princeton University en de TU Delft, en is gepromoveerd aan de TU Eindhoven. Van 2005 tot 2014 was zij programmaleider onderzoek aan de TU Delft en gaf zij architectuurtheorie aan de Academie van Bouwkunst Rotterdam. Haar onderzoek is gericht op de architectuur van de twintigste eeuw en de theorieën die eraan ten grondslag liggen. Zij was ruim tien jaar redacteur van OASE en was vier jaar lang lid van de adviescommissie van het Stimuleringsfonds Architectuur. Haar werk is gepubliceerd in onder andere de Journal of Architecture, Footprint, en Volume. Haar boek Radical Games (2009) werd genomineerd voor de 2011 CICA Bruno Zevi Book Award.
11/17/2014 6:30:00 PM
View

Europa in transitie_10/5/2015
Wat is er mis met de Euro en wat kunnen we er aan doen? Met veel tamtam ingevoerd, is de Europese Monetaire Unie sinds 2010 meer en meer een monetaire en macro-economische dwangbuis geworden die de lidstaten een beleid oplegt dat haaks staat op de eigen geschiedenis, de eigen instituties en in sommige gevallen de expliciete wensen van de eigen bevolking. Wat is er gebeurd? En belangrijker: hadden de verantwoordelijken dit niet kunnen en misschien zelfs moeten voorzien? In deze lezing gaat de spreker in op de achtergronden van de Euro, de motieven om monetaire unificatie na te streven en de beleidsfouten die sinds het uitbreken van de crisis zijn gemaakt. Aan het slot van de lezing zal kort de vraag worden aangestipt wat we er aan kunnen doen? Het antwoord luidt, helaas, niet veel.
Prof. dr. Ewald Engelen, Ewald Engelen is opgeleid als politiek en sociaal filosoof en is aan de Universiteit van Amsterdam gepromoveerd op een proefschrift over Democratie in de grote, beursgenoteerde onderneming. Hij heeft als onderzoeker gewerkt bij de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid en daar meegeschreven aan rapporten over democratie, de publieke dienstverlening en de toekomst van de verzorgingsstaat. In 2006 kreeg hij een prestigieuze beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek om onderzoek te doen naar de veranderende positie van het Amsterdamse financiële centrum in een mondialiserend financieel stelsel
10/5/2015 5:25:00 PM
View

Europa, lach en waarheid
Spreker: Guido Vanheeswijck, Universiteit Antwerpen Inleider: Walter Weyns, Universiteit Antwerpen Humor is onmisbaar, zo wordt steevast gezegd. Maar wat is humor? Maakt de lach het bestaan ondraaglijk licht (Kundera) of draaglijk zwaar (Havel)? Deconstrueert de lach elke waarheidsaanspraak of leeft hij van de waarheid? Is er een lach om of vanuit de waarheid? In deze filosofische lezing neemt Guido Vanheeswijck u mee in de geschiedenis van Europa, waar de lach zich in vele en verschillende gedaanten heeft gemanifesteerd. Misschien wordt dit dan de cruciale vraag: welke lach tekent zich vandaag af op het gezicht van het nieuwe Europa?
prof. dr. Guy Vanheeswijck
12/5/2011 6:25:00 PM
View

Gender?! Een reflectie op transities in samenleving en wetenschap_11/30/2015
prof. dr. Petra Meier, Petra Meier is als hoogleraar verbonden aan het departement Politieke Wetenschappen. Haar onderzoek focust op de (re)presentatie van gender in politiek en beleid. Momenteel leidt zij onder andere een project rond gender gelijkheid in de academische wereld. Zij is voorzitster van de onderzoeksgroep Burgerschap, Gelijkheid & Diversiteit en, samen met Stéphanie Loriaux (Université Libre Bruxelles), van het Belgisch netwerk Genderstudies. Recent schreef zij, samen met Emanuela Lombardo (Universidad Complutense Madrid), ‘The Symbolic Representation of Gender. A Discursive Approach’ (Ashgate, 2014) en momenteel bereidt zij een manuscript voor over de professionalisering van de strijd voor gender gelijkheid.
11/30/2015 6:25:00 PM
View

Gidsprincipes voor klimaatbestendige stedenbouw
Steden worden algemeen beschouwd als oorzaak van vele sociale én ecologische problemen. Kunnen steden in de toekomst ook een bron van oplossingen worden? In deze lezing worden een aantal spraakmakende en inspirerende voorbeelden besproken van ecologische woonwijken uit Europese dorpen en steden. De traditioneel concentrisch uitbreidende steden, maar ook tuinsteden blijken tal van ecologische nadelen te hebben. Erik Rombaut argumenteert dat ecologisch gefundeerde stedelijke uitbreiding beter gebeurt volgens het zogenaamde lobbenstad model: hoogdynamische stadslobben worden er van elkaar gescheiden door blauwgroene vingers en netwerken met daarin laagdynamische functies.
Prof. Erik Rombaut
10/22/2012 5:20:00 PM
View

Groter geluk voor een groter aantal: is dat mogelijk en wenselijk?
prof. dr. em. Ruut Veenhoven, Ruut Veenhoven (1942) is socioloog. Hij is emeritus hoogleraar 'Sociale condities voor menselijk geluk' aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en is daar momenteel werkzaam bij de Erasmus Happiness Economics Research Organization. Veenhoven is ook bijzonder hoogleraar aan de North-West University in Zuid Afrika. In zijn onderzoek zoekt hij antwoord op de vraag hoe groter geluk voor een groter aantal bewerkstelligd kan worden, zowel in publiek beleid als in private levenskeuzes. Veenhoven is directeur van de World Database of Happiness en redacteur van de Journal of Happiness Studies.
10/10/2016 5:30:00 PM
View

Hernieuwbare energie uit snelgroeiende bomen?
Onze hedendaagse energieproblematiek wordt veroorzaakt door twee belangrijke factoren: enerzijds is er de immer toenemende vraag naar energie, en anderzijds steunt onze energievoorziening voornamelijk op een beperkt aantal fossiele energiedragers. Deze fossiele brandstoffen zijn niet alleen eindig in omvang, maar hebben daarnaast ook een belangrijke impact op de atmosfeer, o.a. via de uitstoot van broeikasgassen en de daarmee gepaard gaande globale klimaatwijzigingen. Strategieën om de uitstoot van broeikasgassen door menselijke activiteit te verminderen, mikken op hernieuwbare energiedragers als alternatief voor fossiele brandstoffen. Bio-energie is één van de belangrijkste hernieuwbare energiebronnen en van biomassaculturen wordt dan ook veel verwacht, vooral dan in de EU. In deze biomassaculturen worden snelgroeiende houtachtige gewassen (als populier, wilg, eucalyptus) geteeld onder korte-omloophakhoutregimes en wordt de geproduceerde biomassa omgezet in bio-energie. Momenteel is het echter nog niet zeker hoe efficiënt bijvoorbeeld populieren en wilgen zijn als hernieuwbare bio-energiebron. Daartoe dient eerst de energetische efficiëntie geëvalueerd te worden, dient de economische balans gekwantificeerd en dient de balans van de broeikasgassen van deze biomassaculturen onderzocht. In de lezing worden deze en andere aspecten van de productie van hernieuwbare (bio-)energie uit intensieve teelten van snelgroeiende bomen kritisch onderzocht en aan de hand van lopende onderzoeksinspanningen geïllustreerd.
Prof. dr. Reinhart Ceulemans
11/19/2012 6:20:00 PM
View

Hoe duurzaam was de middeleeuwse stad?
Ecologie is vandaag een belangrijk ‘issue’ in het stedelijke leven. In een stad als Antwerpen beroeren ecologie-gerelateerde dossiers zoals de mobiliteitsproblematiek (de Lange Wapper), de uitbreiding van de haven (het Saeftinghedok) of de groene ruimte in de stad (de herinrichting van het Stadspark) op gezette tijdstippen de publieke opinie. Verstedelijking is echter géén recent fenomeen en de specifieke ecologische uitdagingen eigen aan verstedelijking stelden zich ook in een verder verleden. Dit is zeker het geval in de middeleeuwse Nederlanden, die samen met Noord-Italië, tot de vroegst en dichtst verstedelijkte regio’s van Europa behoorden. Middeleeuwse steden worden in film, literatuur, en ook door tijdgenoten vaak voorgesteld als vuil, ongezond en stinkend. Anderzijds beschouwen milieu-onderzoekers die steden soms ook als inherent duurzaam, want gebaseerd op een grotendeels organische economie met minimale inputs, een beperkt bevoorradingsgebied, en een maximale recyclage van afval en grondstoffen. Men spreekt wel eens van het ‘gesloten’ metabolisme van de pre-moderne stad, dat pas door de Industriële Revolutie geleidelijk werd opengebroken. Vertrekkend van dit spanningsveld tussen stank en duurzaamheid, gaat Tim Simoens in deze lezing in op enkele belangrijke thema’s uit de ecologische geschiedenis van de middeleeuwse stad. Denk aan de controle over het water; de omgang met natuurrisico’s en rampen (overstromingen, misoogsten, epidemies), de energie-bevoorrading, de industriële vervuiling en de recyclage van organisch afval, en het al dan niet bestaan van inherente ecologische grenzen aan de middeleeuwse stadsgroei. Hij vertrekt daarbij van recente inzichten rond onder meer de externalisatie van ecologische risico’s, de ecologische ongelijkheid tussen arm en rijk; de pad-afhankelijkheid van technologische keuzes en de toenemende maar niet altijd onbaatzuchtige rol van de overheid in de omgang met het leefmilieu.
Prof. dr. Tim Soens
11/26/2012 6:20:00 PM
View

Hoe gezond is leven in een stad?
De stad bruist van leven, maar is leven in een stad wel een gezond idee? Er is natuurlijk het mobiliteitsconflict tussen zachte stadsgebruikers (voetgangers en fietsers) en gemotoriseerde rijders, wat kan uitmonden in kneuzingen die meer zijn dan blikschade. Daarbij komt de productie van lawaai en luchtvervuiling door het intense stadsverkeer. Welke invloed heeft dat op de gezondheid? Wie is er gevoelig voor? Zijn verkeersopstoppingen belastend voor de gezondheid? Wat kun je zelf doen om ongezonde effecten tegen te gaan en welke maatregelen kan een lokale overheid nemen? Hoe beschermen we onze kinderen daartegen? Is het beter voor hun gezondheid om ze met de auto ipv per fiets of te voet naar school te brengen? Hoeveel groen heeft een stad nodig om haar bewoners een gezonde leefomgeving te bezorgen? Deze en andere vragen komen aan bod in de lezing van Dirk Avonts over de gezondheidseffecten van leven in de stad.
Dr. Dirk Avonts
10/8/2012 5:20:00 PM
View

Humor, recht en ethiek
Sprekers: Dirk Voorhoof en Ruddy Doom, Universiteit Gent Inleider: Fernand Tanghe, Universiteit Antwerpen Recht op humor Omdat humor een vorm is van meningsuiting, kan humor in onze westerse rechtscultuur aanspraak maken op het recht op expressievrijheid. Aan de uitoefening van die vrijheid zijn echter wel plichten en verantwoordelijkheden verbonden. Daardoor moet ook humor allerlei beperkingen in acht nemen rond laster en eerroof, aanzet tot racisme of discriminatie, ontkenning van de Holocaust, aantasting van de goede zeden, auteursrecht en merkenrecht, recht op afbeelding, privacybescherming tot en met (in sommige landen) majesteitsschennis of blasfemie. In deze lezing gaat Dirk Voorhoof in op de vraag of het noodzakelijk is om in een democratische samenleving sanctionerend op te treden tegen ‘schadelijke’ humor. Of staan bepaalde vormen van humor toch (een beetje) buiten de wet, zoals de spotprent, de cartoon, de karikatuur, de parodie of de satire? Hoe gaan wet en rechtspraak daarmee om? Aan de hand van voorbeelden uit de rechtspraktijk wordt de moeilijke verhouding tussen recht en humor in kaart gebracht. Humor, voor iedereen gelijk? Lachen is waarschijnlijk universeel, maar daarmee is het probleem nog niet opgelost of mensen overal ter wereld om hetzelfde lachen of glimlachen. De vraag of er zoiets bestaat als de humoristische eigenheid van een volk of van een cultuur is verschrikkelijk moeilijk te beantwoorden. In deze lezing gaat Ruddy Doom in op wat de zaak nog prangender maakt: in vele landen zijn het niet de individuen die beslissen wat grappig is of niet. Het zijn de religieuze of wereldse autoriteiten die plaatsvervangend en in naam van god of vaderland oordelen wat door de beugel kan. De communicatierevoluties hebben er ondertussen wel voor gezorgd dat humor in diverse uitdrukkingsvormen globaal verspreid wordt. Maar er is wel sprake van een asymmetrie, wegens de dominantie positie van de Angelsaksische wereld. En er is, ook bij ons, een toenemende mate van lichtgeraaktheid te bespeuren als men zelf het voorwerp wordt van spot door ‘de anderen’.
prof. dr. Dirk Voorhoof
11/28/2011 6:25:00 PM
View

Ik lach, dus ik overleef: Joodse humor als strategie
Spreker: Ludo Abicht, Universiteit Antwerpen Inleider: Walter Weyns, Universiteit Antwerpen Evenmin als er één homogene Joodse cultuur bestaat, is er zoiets als een “Joodse humor” van overal en alle tijden. Wat we gewoonlijk Joodse humor noemen, is de humor die ontstond in de Asjkenazische gemeenschap in Oost-Europa en daar vooral ontwikkeld werd sinds het einde van de achttiende eeuw. Het is dezelfde gemeenschap waarin de Chassidische verhaaltraditie ontstaan was die we onder meer kennen door de verzameling van Martin Buber. Deze spitsvondige en verrassende verteltraditie heeft diepe wortels in de Kabbala. Deze Joodse mystiek heeft, naast de Tora en de Talmoed, de spiritualiteit van deze Jiddisj sprekende bevolking beïnvloed. In deze lezing gaat Ludo Abicht dieper in op de functie van Joodse humor en vooral zelfhumor. Dit was in een vaak vijandige omgeving één van de meest efficiënte middelen om te overleven en de eigen culturele traditie te bewaren en door te geven.
em. prof. dr. Ludo Abicht
10/24/2011 5:25:00 PM
View

Informatie gaat kwantum: een ophanden zijnde ICT revolutie _10/19/2015
prof. dr. ir. Sander Bais, Prof.dr.ir Sander Bais is hoogleraar theoretische natuurkunde aan de Universiteit van Amsterdam en als externe hoogleraar verbonden aan het Santa Fe Instituut in de VS. Hij schreef naast een honderdtal wetenschappelijke artikelen ook een aantal populaire boeken waarin hij aspecten van de natuurwetenschappen voor een breder publiek uiteenzet. Van de boeken De natuurwetten, De sublieme eenvoud van relativiteit en Keerpunten in de natuurwetenschappen zijn inmiddels vele vertalingen verschenen.
10/19/2015 5:25:00 PM
View

Kankerimmuuntherapie als hoopvolle nieuwe behandeling
prof. dr. Evelien Smits, Evelien Smits is als onderzoeksprofessor tumorimmunologie en kankerimmuuntherapie verbonden aan het Centrum voor Oncologisch Onderzoek en aan het Vaccin- en Infectieziekteninstituut van de Universiteit Antwerpen. Ze leidt ook mee klinische studies met dendritische celvaccins in goede banen in het Centrum voor Celtherapie en Regeneratieve Geneeskunde in het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. Haar onderzoeksgroep focust zich op kankerimmuuntherapie, meer bepaald op het ontwikkelen van nieuwe combinatiestrategieën en op het onderzoeken van de ontsnappingsmechanismes van kankercellen. Zij is o.a. lid van de International Advisory Board van the Lancet Haematology, de Hoge Gezondheidsraad en de Jonge Academie.
12/5/2016 6:30:00 PM
View

Kernenergie, één jaar na Fukushima
2e dag: debat
Karina De Beule
6/14/2012 6:21:00 AM
View

'Kijken' in de ruimte - de grote astrofysische vraagstukken
Ons heelal evolueert, het is heel dynamisch en het is heel, heel donker. Astronomen en astrofysici bestuderen het door te zoeken naar antwoorden op grote vragen zoals ‘waaruit bestaat het heelal, wat is de oorsprong van het heelal, van tijd, ruimte en materie, en wat is de aard, oorsprong en verspreiding van leven?’. Die leiden weer tot deelvragen over donkere energie en donkere materie en antimaterie, over botsende melkwegstelsels, over exo-planeten en hun vorming, en over nog onontdekte zwaartekrachtgolven. In deze lezing gaan we na wat we al weten over de werking van het heelal, hoe we tot ons huidig heelal zijn gekomen, wat we weten over planetaire stelsels rond andere sterren, en welke nieuwe vragen al deze kennis oproept. Hierbij bekijken we ook welke instrumenten voor de vergaring van die kennis werden gebruikt en welke in de toekomst mogen verwacht worden.
Prof. dr. Jean-Pierre De Greve
12/2/2013 6:20:00 PM
View

Kunnen ecosystemen ons helpen om de negatieve gevolgen van de klimaatwijziging te beperken of worden ze er zelf het slachtoffer van?_10/26/2015
Prof. dr. Patrick Meire, Patrick Meire (° 1958) studeerde biologie aan de Universiteit Gent waar hij ook zijn doctoraat behaalde. Hij werkte vervolgens 1 jaar in het Nederlandse “Delta Instituut voor Hydrobiologisch Onderzoek” te Yerseke waarna hij aan het Vlaamse Instituut voor Natuurbehoud ging werken. In 1995 werd hij deeltijds verbonden aan de Universiteit Antwerpen als titularis van de leerstoel integraal waterbeheer en vanaf 1999 is hij als voltijds professor verbonden aan het departement Biologie van de Universiteit Antwerpen. Zijn onderzoek spitst zich toe op het functioneren van aquatische en semi-terrestrische systemen en het vertalen van deze fundamentele kennis naar mogelijkheden voor behoud en herstel van ecosystemen. Zo lag hij mee aan de basis van het geactualiseerde Sigmaplan wat het herstel van het Schelde estuarium beoogt.
10/26/2015 6:25:00 PM
View

Lachen als emotie: een geschiedenis
prof. dr. Johan Verberckmoes, Johan Verberckmoes (° 1962, Sint-Niklaas) is hoogleraar cultuurgeschiedenis van de Nieuwe Tijd aan de KU Leuven. Hij publiceert over de geschiedenis van het lachen, de geschiedenis van emoties en de verbeelding van overzeese culturen in de Zuidelijke Nederlanden als deel van de Iberische wereldrijken. Hij doceert onder meer geschiedenis van interculturele contacten, geschiedenis van Brazilië en cultuurgeschiedenis van de Nieuwe Tijd. In 2016 verschijnt van hem, samen met Carine Goossens, Broze levens, krachtige vrouwen. Zussen, moeders en tantes Goubau in de achttiende eeuw. Verhandelingen van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten. Nieuwe reeks, 30.
10/17/2016 5:30:00 PM
View

Lachen is gezond
Spreker: Madelon Peters, Universiteit Maastricht Inleider: Jan Verlooy, Universiteit Antwerpen Madelon Peters (°1962) studeerde psychologie aan de Universiteit van Amsterdam, met als specialisatie psychofysiologie. In 1992 promoveerde zij aan de Universiteit Maastricht, waarna ze enige jaren bij de afdeling gezondheidspsychologie van de Universiteit Utrecht werkte. In 1997 keerde zij terug naar Maastricht, waar ze momenteel als hoogleraar Experimentele Gezondheidspsychologie verbonden is aan de “Faculty of Psychology en Neuroscience”. Samen met haar onderzoeksgroep doet Peters onderzoek naar de invloed van optimisme en andere veerkracht variabelen op gezondheid, in het bijzonder in relatie tot het ontwikkelen van en omgaan met chronische pijnklachten. Zij heeft meer dan 100 publicaties op haar naam, voornamelijk op het gebied van chronische pijn, psychofysiologie en psychoneuroimmunologie, maar ook op andere terreinen van de (klinische) psychologie.
prof. dr. Madelon Peters
11/21/2011 6:25:00 PM
View

Onderwijs in de grote stad: vooruitkomen of achterblijven
Steden hebben vanouds een mobiliteitsfunctie: ze trekken mensen aan die op zoek zijn naar kansen in de samenleving, of het om kansen aan de onderkant of aan de bovenkant gaat. Nog steeds maken veel inwoners van de grote steden gebruik van de mogelijkheden die een stad biedt. Door middel van het onderwijs emanciperen zij zich en verbeteren zij hun positie. Momenteel is echter het probleem dat de boven- en onderkant steeds verder uit elkaar groeien en dat het onderwijs als mobiliteitsmotor niet optimaal functioneert. Sjoerd Karsten stelt in deze lezing volgende vraag centraal: hoe kan het onderwijs weer voor iedereen gelijke kansen bieden?
Prof. dr. Sjoerd Karsten
10/15/2012 5:20:00 PM
View

Onze hersenen als kernvraag over onszelf
In een enorm tempo ontwikkelen onze hersenen zich in de baarmoeder en de eerste jaren na de geboorte tot een netwerk van 100 miljard neuronen en 1000 maal 1000 miljard plaatsen waar zenuw­cellen contact met elkaar maken. De zenuwcellen zijn verbonden door meer dan 100.000 kilometer zenuwvezels. Door een combinatie van onze genetische achtergrond, het zelforganiserend vermogen en de programmering gedurende de ontwikkeling in de baarmoeder zijn onze hersenen uniek geworden en zijn onze karaktereigenschappen, talenten en beperkingen al voor een belangrijk deel vroeg vastgelegd. Stapsgewijze worden onze keuzemogelijkheden tijdens de ontwikkeling ingeperkt. Eenmaal volwassen is de modifi­ceer­baarheid van de herse­nen beperkt. We zijn niet vrij om te besluiten onze gender-identiteit, onze seksuele oriëntatie, ons karakter, onze mate van spiritualiteit, etc. te veranderen. De bouw van onze hersenen, zoals die tijdens de ontwikkeling tot stand is gekomen, bepaalt hun functie, wij zijn ons brein. In deze lezing gaat Dick Swaab in op de implicaties hiervan voor onszelf en de maatschappij.
em. Prof. dr. Dick Swaab
11/18/2013 6:20:00 PM
View

Oorlog 2.0: over data, drones, digitale wapens en democratie_11/16/2015
Default Presenter
11/16/2015 6:25:00 PM
View

Op weg naar een duurzaam energiesysteem in België
In de nasleep van Fukushima gaven vier ministers van energie in 2011 een opdracht aan een consortium van VITO, het Federaal Planbureau en het Waalse ICEDD, om een studie uitvoeren naar de mogelijkheid om het Belgisch energiesysteem tegen 2050 volledig op hernieuwbare energie te laten functioneren. Een beetje tegen de eigen verwachtingen in kwamen ze tot de conclusie dat een dergelijk systeem, onder bepaalde randvoorwaarden, vanuit technisch oogpunt mogelijk is. Een overgang van een hoofdzakelijk op fossiele brandstoffen gebaseerd systeem naar een systeem gebaseerd op hernieuwbare energie vereist zeer grote investeringen maar zou kunnen gerealiseerd worden zonder noemenswaardig welvaartsverlies. De studie verschaft inzichten over het functioneren van een dergelijk systeem: kan er genoeg hernieuwbare energie worden opgewekt? Welke vermogens moeten opgesteld worden? Hoe kunnen grote vermogens intermitterende energiebronnen worden ingeschakeld in het systeem? Hoe kunnen vraag en aanbod op elkaar afgestemd worden? Is opslag een realistisch alternatief? Welke nieuwe eisen worden gesteld aan het transmissie- en distributiesysteem? De studie blijft een theoretische oefening en het is zeer onwaarschijnlijk dat één van de uitgestippelde trajecten in de praktijk ook zal worden gerealiseerd. Toch maakt deze studie duidelijk dat hernieuwbare energie in de zeer nabije toekomst een zeer belangrijke rol zal spelen.
Jan Duerick
11/25/2013 6:20:00 PM
View

Open masterclass dr Pachauri
Rajendra Kumar Pachauri (Nainital, India, 20 augustus 1940) is een econoom die van 2002 tot februari 2015 voorzitter was van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) van de VN. Pachauri is directeur-generaal van het Energy and Resources Institute (TERI) in New Delhi, een instelling die research doet naar duurzame ontwikkeling en het gebruik ervan promoot.
Nieuwe Media Dienst
4/29/2010 12:00:00 PM
View

Robots met gevoel voor humor
Spreker: Bram Vanderborght, Vrije Universiteit Brussel Inleider: Bart Goethals, Universiteit Antwerpen Robots vind je vandaag terug in fabrieken waar ze bijvoorbeeld onze auto’s assembleren. Ze worden gebruikt voor de 3D jobs: dull, dirty en dangerous. Als onze slaven werken ze, wat ook ineens de Tsjechische oorsprong van het woord “robot” verhult: namelijk werk of slaaf. Revolutionair was dan ook het idee om robots menselijke gelaatsuitdrukkingen te geven. Een robot die kan lachen, maar ook verdrietig of kwaad kan zijn. Sommige onderzoekers gaan zelfs heel ver en maken exacte robotkopieën van zichzelf. In deze lezing gaat Bram Vanderborgt dieper in op deze trend. Die past in de visie dat de nieuwe generatie robots gebruikt zal worden in onze dagdagelijkse omgeving, zoals in huis of op kantoor. Niet om ons te vervangen, maar om met ons samen te werken. Voor een goede samenwerking is een goede communicatie nodig. Vermits wij niet alleen spreken, maar ook non-verbaal communiceren met gelaatsuitdrukkingen en lichaamstaal, moeten robots dit ook kunnen. Dus af en toe een lach... De onderzoekstak die dit onderzoekt noemt men Human-Robot Interaction (HRI). Binnen de onderzoeksgroep wordt onder meer de Robot Assisted Therapy ontwikkeld voor autistische kinderen. De robot wordt gebruikt als facilitator om de kinderen te leren hoe te reageren in een sociale situatie en hoe ze emoties kunnen herkennen.
prof.dr.ir. Bram Vanderborght
11/14/2011 6:25:00 PM
View

Slow web - your digital detox_12/7/2015
Dhr. Ben Ben De Vleeschauwer, Ben De Vleeschauwer heeft 10 jaar gewerkt als creatief in online en nieuwe media. Vijf jaar geleden wisselde hij zijn job in voor een boeiende functie als docent Multimedia en Communicatietechnologie bij de Karel de Grote-Hogeschool. Hij geeft vakken als creatief denken, photoshop, usability, user experience, grafisch ontwerp, typografie en web design.
12/7/2015 6:25:00 PM
View

Songs of the city: invloed van lawaai op het vogelleven in de stad
In steden leven mensen maar ook dieren. Vooral vogels springen in het oog en zijn vaak geliefd of gehaat om hun vocale aanwezigheid. Er is echter meer lawaai in een stad door menselijke activiteiten dan door zingende of roepende dieren. Niet alleen mensen maar ook dieren kunnen last hebben van die langsrazende auto’s, ronkende motoren of ratelende machines. Zogenaamde antropogene geluiden kunnen bijvoorbeeld de communicatie van stadsvogels belemmeren en reproductief gedrag verstoren. Er zijn echter vogelsoorten die uitermate succesvol blijven in het stadse milieu. Wat is het geheim van deze urban survivors? Dit is een lezing over zang en seks, ongehoord vreemdgaan, lawaai-overlast voor dieren, maar geen zwanenzang voor vogels in de stad.
Prof. dr. Hans Slabbekoorn
11/12/2012 6:20:00 PM
View

Spiegelneuronen en de aanstekelijkheid van de lach
Spreker: Harold Bekkering, Radboud Universiteit Inleider: Peter De Deyn, Universiteit Antwerpen Er is niets zo aanstekelijk als een bulderende lach. Voor je het weet, vergeet je je zorgen en lach je mee. Recentelijk is er een theorie ontwikkeld die een mogelijke verklaring voor dit fenomeen geeft, namelijk het bestaan van zogenaamde spiegelneuronen. Deze neuronen zijn actief als we zelf iets doen (bijvoorbeeld lachen) en worden ook geactiveerd als je een ander dit ziet doen. Dit zou een simpele verklaring kunnen zijn. Zien lachen doet lachen, want het activeert hetzelfde motorische systeem. Er zijn echter vele problemen bij deze simpele visie. Waarom lachen we niet altijd met de ander mee? Hoe weet je nog of de ander of jijzelf aan het lachen bent, als dit in hetzelfde systeem plaatsvindt? En lachen we echt allemaal op dezelfde manier, of hoe kan het dat een zeer verschillende manier van lachen (een bulderlach) toch de andere lach uitlokt (een glimlachje)? Wie heeft er spiegelneuronen (welke dieren) en waar komen ze (ontwikkelingspsychologisch gezien) vandaan? Harold Bekkering zet deze vragen centraal in zijn lezing en bespreekt daarbij de hedendaagse bevindingen in gedrags- en hersenonderzoek over de spiegelneuronen.
prof. dr. Harold Bekkering
11/7/2011 6:25:00 PM
View

To forget or not to forget, that's the question. Nieuwe ontwikkelingen inzake privacy op het internet.
Prof. dr. Patrick Van Eecke, Patrick Van Eecke doceert internetrecht aan de Universiteit Antwerpen, en is als gastdocent verbonden aan meerdere Europese universiteiten waaronder King's College London.
10/20/2014 5:30:00 PM
View

Van de zon tot plasma-TV
Prof. dr. Annemie Bogaerts, Annemie Bogaerts is hoogleraar aan de Universiteit Antwerpen, de universiteit waar ze in 1996 doctoreerde in de wetenschappen. Haar onderzoeksdomein is de studie van plasmaprocessen. Ze stichtte en leidt de onderzoeksgroep PLASMANT. Ze doceert verschillende vakken chemie, is lid van internationale wetenschappelijke organisaties en heeft talrijke publicaties op haar naam staan. Haar wetenschappelijk onderzoek werd al beloond met verschillende ‘awards’.
10/13/2014 5:30:00 PM
View

Veiligheid in de stad
1. Wat is veiligheid? Objectieve en subjectieve (on)veiligheid Impact op individu en samenleving Veiligheidszorg: een kerntaak van de overheid 2. Veiligheidsdreigingen in een (groot)stedelijke omgeving Objectieve en subjectieve veiligheidsdreigingen Bepalende en faciliterende factoren 3. Het veiligheidsbeleid De keuze voor een integraal en geïntegreerd veiligheidsbeleid Organisatie van het veiligheidsbeleid: de permanente interactie tussen federaal- en lokaal veiligheidsbeleid Waar staan we? Een SWOT-analyse 4. Enkele overwegingen ter afronding
Prof. dr Brice De Ruyver
10/29/2012 6:20:00 PM
View

Wetenschap, kennis en democratie
Prof. Gert Verschraegen
6/14/2012 6:21:00 AM
View

Wilde wetenschap: onderzoek en innovatie buiten de gebaande paden
dr. Anthony Liekens, Anthony Liekens studeerde informatica en biologie aan de UA en VUB. Na zijn doctoraat in de Biomedische Technologie bij de TU/e in Eindhoven werkte hij als bioinformaticus bij het VIB departement Moleculaire Genetica van de UA.
11/14/2016 6:30:00 PM
View

Wordt de computer Slimmer dan de mens?
In deze lezing staat artificiële intelligentie centraal, een intrigerend maar controversieel onderwerp. Antropocentrische en vaak ook emotionele argumenten worden aangevoerd om de mens als intellectueel centrum van de wereld te beschouwen. Voor velen is het ondenkbaar dat de computer de mens ooit kan en zal benaderen. Maar de wetenschap lijkt stilaan dichterbij te komen. Artificiële neurale netwerken (ANN) bootsen de structuur van de menselijke hersenen na door kleine processoren (neuronen) onderling te verbinden in een netwerk waarin informatie kan worden verwerkt en opgeslagen. Het gebruik van ANN is momenteel echter nog beperkt tot het herkennen van eenvoudige patronen, daar waar de mens zeer ingewikkelde beelden kan herkennen. Bij de mens is de neuronale structuur van de hersenen (de “hardware”) dan ook het gevolg van een proces dat miljoenen jaren geduurd heeft. Door deze evolutie bezit de mens een geweldige bagage aan kennis die genetisch is ingebouwd of verkregen door een langdurig leerproces. Als de wetenschap er in slaagt computersystemen te ontwikkelen die een gelijkaardig evolutionair leertraject volgen, dan lijkt het al minder ondenkbaar dat de intelligentie van de computer die van de mens kan benaderen of overtreffen.
em. Prof. dr. Dirk Van Dyck
12/16/2013 6:20:00 PM
View

Mediasite Showcase
Mediasite's the trusted cornerstone of any campus or enterprise video strategy. Our unyielding commitment to all things video helps you transform education, training, communications and online events.
Webcasting Video Content Management Video Delivery Integration Services Mediasite Community
Powered By Mediasite - Enterprise Video Platform
Mediasite
Sonic Foundry